Coachingspraktijk JIJ is er voor Jou!

Voor Coaching en Begeleiding, Ontwikkeling, Consulten en Workshops!

Overdracht en Tegenoverdracht

Een belangrijk gegeven waar je als therapeut altijd mee te maken krijgt in het vak als hulpverlener. Sterker nog, daar krijgt eigenlijk iedereen wel mee te maken in zijn leven. Of het nou om de relatie gaat welke je hebt als leraar met ouders of met de leerling zelf. Of het nou gaat om klanten in de winkel. Of de relatie met je baas en collega’s. Ga zo maar door. Maar veelal bekend is het bij hulpverleners welke te maken krijgen met overdracht en tegenoverdracht en in mijn beleving is het goed om jezelf daar af en toe weer bewuster aan te herinneren hoe dit ook alweer werkt.

Wat is overdracht – Tegenoverdracht?

Overgenomen uit de cursus Cognitieve gedragstherapie.

Client en therapeut nemen allebei bagage mee uit hun eigen leven in iedere relatie die zij aangaan. Deze bagage heeft invloed op nieuwe relaties. Deze processen worden beschreven aan de hand van overdracht en tegenoverdracht.

Overdracht:

Met overdracht bedoelen we alle gevoelens, wensen en angsten die een client voelt voor de therapeut. Feitelijk draait het hierbij niet over oorspronkelijke gevoelens jegens de therapeut maar om gevoelens die de client in het verleden voor iemand anders had. Een client kan bijvoorbeeld de gevoelens voor een mishandelde vader overdragen op een therapeut. Zo krijgt het ‘kind’ de kans om gevoelens uit het verleden alsnog te verwerken. Omdat de therapeut niet veroordeelt, voelt het kind zich veilig om gevoelens te uiten die het niet tegen de vader durft te vertellen.

Tegenoverdracht:

Het tegenovergestelde van overdracht is tegenoverdracht. Het zijn de gevoelens, wensen en angsten die de therapeut voelt voor de client. Beginnende therapeuten onderschatten de invloed van tegenoverdracht vaak. Het is echter vrijwel altijd aanwezig: ieder mens projecteert zijn gevoelens, wensen en angsten op de wereld om zich heen. Dus ook therapeuten die met clienten bezig zijn. Vaak is er sprake van tegenoverdracht zonder dat ze zich hier bewust van zijn. Onderzoek eerlijk waar jouw tegenoverdracht het sterkst is. Dan kun je die minimaliseren. Het is belangrijk ruggespraak te hebben met een vertrouwenspersoon die het principe van overdracht en tegenoverdracht begrijpt en respecteert.

Zo had ik vanmorgen een chat bij Mediumchat met een klant welke ergens vragen over had en ik voelde haar boosheid en verwarring en ze trok en wilde iets van een ander wat ze voor haar gevoel niet kreeg. Sowieso al heel interessant om mensen te helpen bewuster te worden wat ze nu eigenlijk willen, waar de oorzaak hiervan ligt en in het nu te bezien of het nog wel klopt wat ze hopen te krijgen. Om de stap te maken dat ze zichzelf dit mogen gaan geven en het niet meer van een ander nodig te hebben. Maar zo ‘simpel’ ligt het niet altijd om zo even te delen met een klant. Dat is ook zeker afhankelijk van hoe ver een klant zich al bewust is, leeftijd kan meespelen en natuurlijk in welke emotie de klant op dat moment zit. En dan is het handig wat kennis van NLP toe te passen.

Toch gebeurt het ook weleens dat ik tijdens en na de chat een gevoel heb van te kort geschoten te zijn en dat was wat ik vanmorgen ook ervaarde. Dus heb ik na het gesprek mijn gevoelens besproken met mijn partner welke bekend is met overdracht en tegenoverdracht. Daarin kwam ik er al snel achter waarom ik dat gevoel had en wat ik allemaal heb ervaren in die chat van 20 minuten. En waar dan mijn gevoel van tekort schieten vandaan kwam, waarom ik op dat moment (uiteraard altijd liefdevol, vriendelijk en meelevend, zo goed mogelijk aansluitend bij de klant) het gesprek heb aangepakt zoals ik dat deed. Dan is het inderdaad wel handig en fijn dat ik soms mijn gesprekken en vooral mijn handelen kan nabespreken met haar.

En dan kom ik er al onderzoekend weer achter dat je als hulpverlener regelmatig geconfronteerd wordt met je eigen ervaringen welke aangeraakt kunnen worden door een klant welke jou om hulp vraagt. Dan herinner ik mij de blog welke ik een tijdje geleden schreef: wie therapeut de therapeut? Dan kan voor de therapeut een gesprek vaak net zo helpend en helend zijn als voor de klant welke jouw hulp en kennis wel kan gebruiken. Mits je je daar als hulpverlener bewust van bent natuurlijk. En eigenlijk vind ik het ook een must om hiervan op de hoogte te zijn en je ook bewust van te zijn. Dat maakt dat je nog beter kunt werken met een balans van nabije optimale betrokkenheid en gewenste maximale afstand. Wel zo prettig voor jezelf en zeker voor je klant/client om het maximale uit je werk te halen!